Kreu i ekzekutivit të Republikës së Kosovës, Hashim Thaçi ka theksuar se më datën 17 nëntor, në tri qendrat e votimit bë veri të Mitrovicës, e që do të ketë rivotim, përgatitjet janë duke u bërë në mënyrë maksimale, dhe siç tha ai kam besim të plotë se i tërë ky proces do të kalojë sipas standardeve ndërkombëtare. Ndërkaq, zv.kryeministri i parë i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, edhe një herë u ka bërë thirrje serbëve të veriut të dalin në zgjedhjet lokale në Kosovë. Megjithatë, koordinatorja e Zyrës Administrative në veri, Adriana Hoxhiq, e cila garon në këto zgjedhje, ka thënë se institucionet e sigurisë duhet të mobilizohen më mire, në mënyrë që më 17 nëntor procesi zgjedhor të jetë në nivel.
Kryeministri Hashim Thaçi ka deklaruar se është një përkushtim i spektrit politik, i gjithë faktorit ndërkombëtar, i monitoruesve edhe vendor edhe ndërkombëtar, një angazhim edhe i shoqërisë civile, por është edhe një zotim i qytetarëve për një pjesëmarrje edhe më masive, në mënyrë që definitivisht t’i kemi liderët legjitim edhe në veri në katër komunat, ku deri më tani nuk kemi organizuar zgjedhje të lira për shkak të rrethanave që kanë qenë atje.
“Qeveria e Republikës së Kosovës do t’i japë mbështetje të vazhdueshme Komisionit Qendror Zgjedhor në çdo kërkesë të saj që i drejtohet Qeverisë së Republikës së Kosovës. Kështu që, jam me shpresë dhe besim të plotë që ky proces do të përmbyllet mirë edhe më 17 nëntor, në mënyrë që të hapet faza tjetër, ajo përfundimtare e 1 dhjetorit”, është shprehur kryeministri Thaçi..
Ndërkaq, zv.kryeministri i parë i Serbisë, Aleksandar Vuçiq, ka deklaruar se në Leposaviq ka dal gati numër i njëjtë i votuesve sikur që ka qenë në zgjedhjet parlamentare e presidenciale (serbe), e ngjashëm, sipas tij, edhe në Zubin Potok dhe Zveçan, por problem, sic ka potencuar ai ka qenë Mitrovica veriore, duke nënvizuar se ”ne nuk e detyrojmë askënd a as që do ta bëjmë këtë që të dal në zgjedhje”.
“Është me rëndësi për ju, është me rëndësi për ne, por para se gjithash me rëndësi për ju”, ka thënë Vuçiq dhe ka nënvizuar se janë shënuar rezultate të mëdha dhe se në jug të Ibrit në zgjedhje kanë dalë 30.868 serbë.
Kurse, Ardiana Hoxhiq, është shprehur skeptike se 17 nëntori mund të kalojë pa tentime për të shkaktuar incidente nga ana e ekstremistëve.
Sipas saj, as 17 nëntori nuk do të jetë i lehtë për ata që dëshirojnë të votojnë, meqë, siç thotë ajo, mund të ketë përsëri tentime për të përsëritur tre nëntorin.
“Ajo ditë nuk do të jetë ditë e lehtë dhe nuk e besoj se gjërat do të shkojnë ashtu siç i kemi planifikuar, pa kurrfarë incidenti. Me siguri se do të kemi tensione, por unë besojë se për shkak të eksperiencës që e patëm më tre nëntor, kësaj radhe edhe policia edhe EULEX-i, por edhe KFOR-i do të jenë më të angazhuar që më në fund të kemi një ditë të suksesshme”, ka thënë Hoxhiq.
Në anën tjetër, zyrtarët e Policisë së Kosovës në Mitrovicë, thonë se forcat e rendit kanë marrë mësim nga 3 nëntori, edhe pse sipas tyre, incidentet në Mitrovicën e Veriut ishin të izoluara.
“Me datën 17 nëntor ne do të kemi këtë prezencë më të shtuar të personelit tonë. Kemi marrë disa mësime nga e kaluara dhe do të mundohemi edhe që t’i evitojmë ose më mirë të them që t’i përmirësojmë disa nga ngecjet që janë evidentuar pas vlerësimit të datës 3 nëntor – e kam fjalën për planin operativ policor, dhe gjithsesi do të mundohemi që këto elemente negative t’i minimizojmë në shkallën më të ulët”, ka deklaruar Besim Hoti nga Policia e Kosovës në Mitrovicë.
Megjithatë, Këshilli për Kosovën i Kuvendit të Serbisë ka ftuar qytetarët në veri të Mitrovicës që të dalin në zgjedhje të përsëritura më 17 nëntor.
Këshilltari i presidentit serb, Marko Gjuriq, duke folur për incidentet në vendvotimet në Mitrovicë më 3 nëntor, shtroi pyetjen se në interesin e kujt është që të thyhen kutitë me votat e serbëve për krijimin e bashkësisë së komunave serbe.
Mirëpo, shefi i grupit të deputetëve të Partisë Demokratike Serbe, Slobodan Samarxhiq, ka thënë se më 3 nëntor, kur ishte e qartë që në zgjedhjet në veri të Mitrovicës kanë dalë vetëm 763 serbë, është kryer aksioni në mënyrë që zgjedhjet të përsëriten.
Atë aksion, sipas Samarxhiqit, e kanë kryer njerëz me uniforma, kurse aty ishte edhe Bratislav Dikiq, ndihmës i i drejtorit të policisë serbe, i cili ka nxitur dhunën.
Ndërkaq, Marko Jaksic, deputet i DSS nga veriu i Mitrovicës, tha se pushteti serb kur pa që vetëm 2 për qind e serbëve kanë dalë të votojnë, dërgoi xhandar me veshje civile për të thyer kutitë e votave, si dhe theksoi se është kapur një pjesëtar i MUP-it me maskë i cili ka hyrë në shkollën “Sveti Sava”.
“Kjo flet se kush qëndron prapa dhunës, jo vetëm në ditën e zgjedhjeve, por edhe për bombat që janë hedhur gjatë muajve të fundit. Ai shoti se me rrena nuk mund të fshihet fakti që marrëveshja e Brukselit është tradhtia më e madhe ndaj popullit serb”, tha Jaksiq.
Në anën tjetër, banorët serb të Mitrovicës së veriut, me gjithë ngjarjet e 3 nëntorit, ata do të dalin në votime edhe me 17 nëntor.
Pavarësisht këtij incidenti, një banore e Mitrovicës veriore, Millena Radulloviq, thotë se të drejtën e saj për të votuar do ta shfrytëzojë.
“Çka do të zgjidhë Beogradi, këtu unë sigurisht se nuk mund të ndikoj. Por, mua nuk do t’më vijë keq dhe do të votoj”, thotë ajo.
Zgjedhjet e 3 nëntorit në tri qendrat e votimit në këtë pjesë të ndarë të qytetit të minatorëve, u përdhosën pak para përfundimit, pasi një grup djemsh me maska hynë brenda sallave dhe demoluan gjithçka brenda.
Në veri serbët janë të ndarë në dysh, për dhe kundër zgjedhjeve, kurse më të zëshmit për muaj të tërë kanë qenë nga blloku anti-zgjedhor, që ftonin për bojkot të procesit, pasi vlerësojnë se me daljen e serbëve në votime, Serbia e humb veriun dhe me automatizëm kjo nënkupton njohjen e pavarësisë së Kosovës.
Petar Marinkoviq, banor i veriut të Mitrovicës ka theksuar se këtu te ne, në pjesën veriore, mendoj se njerëzit flasin me një zë, askujt prej nesh nuk i shkon mendja të dalë në votime.
“Së pari, vlerësoj se nuk është patriotike të dilet në këto zgjedhje. Së dyti, ata që mendojnë se duhet të dalin, nuk është se kam dëgjuar dikë duke u bërë presion që të mos dalin në votime, ose të dalë, gjithkush merr vendimin vetë”, është shprehur Marinkoviq, për IGH.
Zgjedhjet në katër komunat veriore, Zubin Potok, Leposaviq, Zveçan e Mitrovicë të Veriut, u ndërprenë dy orë para mbylljes zyrtare të vendvotimeve, pasi sulmues me maska u futën në shkollën fillore “Shën Sava”, atë të mesme teknike dhe në Shkollën e Mjekësisë dhe thyen kutitë e votimit.
Për këtë çështje, kryeprokurori i Prokurorisë themelore të Mitrovicës, Shyqri Syla, ka thënë se për dhunimin e votave në tri qendrat e votimit në Mitrovicën e veriut, janë hapur rastet dhe policia po i heton provat që ka mbledhur.
“Ata kanë hyrë me maska, shihet në fotografitë amatore që i ka bërë dikush. Ata kanë hyrë me maska dhe është vështirë t’i identifikosh personat përnjëherë, nëse ata kanë maska. Mirëpo, policia është duke punuar intensivisht, sepse dihet përafërsisht se kush e ka bërë atë [sulmin], por përgjegjësia është individuale”, shpjegon Syla.
Vëzhguesit e huaj të zgjedhjeve kanë thënë se siguria në veri ka pësuar çarje në ditën e zgjedhjeve, mirëpo Ministria e Brendshme këtë vlerësim e sheh si të pabazë dhe i ka dalë në mbështetje policisë atje.
Në një deklaratë të përbashkët të KFOR-it dhe EULEX-it thuhet se më 3 nëntor, ditën e zgjedhjeve, Policia e Kosovës e kishte rolin kryesor për intervenim, pastaj EULEX-i dhe KFOR-i.
Në deklaratë thuhet se në pajtim me përgjegjësitë e tij, EULEX-i menjëherë i ka ofruar PK-së ndihmë shtesë pas një sulmi të kryer në vendvotimin në veri të Mitrovicës për t’i ofruar siguri personelit të OSBE-së dhe të Misionit Mbikëqyrës të BE-së që ishin dërguar atje.
“Personeli i KFOR-it i dislokuar në veri intervenoi gjithashtu, duke dërguar personel shtesë, përfshirë Forcën për Reagim të Shpejtë, për t’i siguruar urat në lumin Ibër dhe për ta parandaluar kështu përkeqësimin e situatës. Në të njëjtën kohë, mbi atë zonë u dërgua një kompani tjetër e KFOR-it me helikopterë, duke i dërguar dy togje në Zveçan dhe dy togje tjera në Zubin Potok. Po ashtu u angazhua edhe helikopteri i EULEX-it i cili e vërejti grupin e kryerësve të sulmit dhe i shpërndau ata”, thuhet në deklaratë.
Më tej thuhet se qëllimi strategjik ishte që të ndalin keqbërësit nga sulmimi i vendvotimeve të tjera në komunën veriore të Mitrovicës dhe në vendet tjera në veri të Kosovës. “Kjo pati sukses në veçanti në Zveçan ku personeli i KFOR-it dhe i EULEX-it reaguan ndaj një trazire dhe shumë shpejtë e siguruan rendin dhe qetësinë”, thuhet më tej në deklaratë.
Sipas tyre, veprimet e ndërmarra nga EULEX-i dhe nga KFOR-i e ndalën në mënyrë efektive përshkallëzimin e dhunës prishjen e mëtejme të procesit të votimit.
“Pastaj, personelin e OSBE-së bashkë me kutitë e votimit nga qendrat e votimit në komunën e Zveçanit, të Leposaviqit dhe të Zubin Potokut, EULEX-i i përcolli në mënyrë të sigurt deri në qendrën e numërimit në jug. KFOR-i e mbështeti EULEX-in duke e siguruar lirinë e lëvizjes përgjatë rrugëve nëpër të cilat u bart materiali i votimit deri në qendrën e numërimit në jug”.
Po ashtu bëhet e ditur se EULEX-i i përcolli kutitë e votimit që kishin brenda një numër të madh të votave të qytetarëve të cilët në ditën e votimit dolën për t’i votuar përfaqësuesit e tyre.
“Bashkërendimi ndërmjet EULEX-it dhe KFOR-it ishte i shkëlqyeshëm: ai mundësoi veprimin dhe reagimin e menjëhershëm dhe e parandaloi përshkallëzimin e veprimeve ekstremiste. Sikur ndodh me çdo operacion policor, mësimet do të nxirren gjatë procesit të analizimit të tij dhe ato do të zbatohen në operacionet e ardhshme të kësaj natyre”, thuhet në deklaratën e përbashkët të KFOR-it dhe EULEX-it.
Ndërkohë, Komisioni për Punë të Brendshme dhe Siguri i Kuvendit të Kosovës, ka kërkuar nga institucionet e sigurisë që të jenë të përgatitura për situatat të cilat mund të ndodhin në veriun e vendit. Ky komision ka kundërshtuar edhe hyrjen e personaliteteve nga Serbia në Kosovë, që pa lejen e qeverisë ose edhe me lejen tyre, të cilët vijnë dhe përkrahin një subjekt politik, e që është në kundërshtim me interesat e demokracisë në Kosovë.
Ahmet Isufi, kryetar i këtij Komisioni nga radhët e Aleancës për Ardhmërinë e Kosovës, ka thënë se me vetë faktin që atje nuk kemi pasur veprime për parandalim të veprimeve të tilla, tregon për nivelin e përgjegjësi që kanë institucionet e sigurisë policia, EULEX dhe ky është një mësim që do ta marrin këto institucione në mënyrë që më 17 nëntor të mos lejojnë që asnjë veprim të prish imazhin e zgjedhjeve.
Ndonëse, policia e Kosovës ka pasur informacione për një situatë të tillë por nuk ka reaguar, anëtari tjetër i komisionit Fatmir Xhelili, nga Partia Demokratike e Kosovës, ka thënë se nuk kanë qenë të informuar ashtu në detaje dhe arsyet e mos intervenimit të policisë atje nuk i dinë.
“Për atë edhe kërkuam informatë shtesë nga policia dhe EULEX. Ndoshta është neglizhuar dhe po shihet se është neglizhim në bazë të deklaratave të qytetarëve dhe njerëzve që merren me politik atje. Mirëpo jemi të interesuar të dimë qëllimet dhe arsyet pse nuk është intervenuar me kohë, edhe pse personalisht besoj se policia dhe EULEX kanë pasur kapacitet të mjaftueshme”, tha Xhelili, për IGH.
Edhe pse EULEX ia ka lënë përgjegjësinë policisë së Kosovës, si autoritet i vetëm i sigurisë, Xhelili tha se nuk mund të jetë përgjegjësia vetëm e policisë së Kosovës, në asnjë mënyrë sepse dihet se përgjegjës për sigurinë publike në atë pjesë është edhe EULEX.
Por, ndryshe mendon anëtari tjetër i komisionit, Rexhep Selimi, nga Lëvizja Vetëvendosje, i cili tha se Policia e Kosovës ka kapacitete të mbajë rend dhe ligj në tërë territorin e Kosovës.
“Besoj se Policia e Kosovës ka kapacitete edhe të sigurojë zgjedhje të lira, dhe të ndershme në të gjithë territorin e Kosovës sikur edhe në veri. Këto kapacitet do të duhej ti merrte në veprim qeveria e Kosovës gjë të cilën nuk po e bënë”, tha ai.
Ndryshe, përfaqësuesit e institucioneve të Kosovës besojnë se zgjedhjet do të organizohen sipas standardeve evropiane. Ata kanë thënë se presin dalje masive të qytetarëve në mënyrë që ata të përzgjedhin përfaqësuesit e tyre.